Energiegemeenschappen

De behoefte aan lokaal georganiseerde, betaalbare en betrouwbare energievoorzieningen groeit snel. Het elektriciteitsnet raakt voller, energieprijzen blijven onzeker en de uitvoering van de energietransitie vraagt om meer samenwerking op lokaal en regionaal niveau. Gemeenten, energiecoöperaties woningcorporaties, bedrijven en bewoners zoeken naar manieren om meer grip te krijgen op hun energievoorziening.

Energiegemeenschappen bieden hiervoor een antwoord. Zij brengen duurzame opwek, gebruik, eigenaarschap en samenwerking samen in lokale contexten, zoals woonwijken, bedrijventerreinen of een combinatie hiervan. Daarmee vormen zij een belangrijk instrument voor een veerkrachtig en toekomstbestendig energiesysteem.

Act Right ondersteunt organisaties bij het verkennen, ontwikkelen en realiseren van energiegemeenschappen die technisch uitvoerbaar zijn, financieel kloppen en bestuurlijk worden gedragen. Van eerste idee tot werkende samenwerking brengen wij structuur, inzicht en samenhang.

De uitdagingen

Energiegemeenschappen creëren kansen voor lokale regie, maar brengen ook nieuwe complexiteit met zich mee. Veel initiatieven worstelen met vragen als:

Hoe wordt een energiegemeenschap technisch, financieel en organisatorisch haalbaar?
Hoe organiseer je samenwerking tussen bewoners, gemeenten, netbeheerders, woningcorporaties en bedrijven?
Welke combinatie van lokale opwek, opslag en energiedeling past bij de specifieke wijk of regio?
Hoe richt je governance, juridische structuren en eigenaarschap zorgvuldig in?
Hoe sluit een energiegemeenschap aan op knelpunten zoals netcongestie, ruimtelijke inpassing en beleidskaders?

Wat zijn energiegemeenschappen?

Energiegemeenschappen zijn lokale samenwerkingsverbanden waarin bewoners, bedrijven en publieke organisaties gezamenlijk werken aan energiebesparing, duurzame opwek, energiedeling en soms ook opslag of beheer van infrastructuur. Dit kan gaan om elektriciteit, zoals collectieve zonneprojecten of energiehubs, maar ook om warmte, bijvoorbeeld via buurtwarmtenetten.

Kenmerkend is dat zeggenschap, opbrengsten en verantwoordelijkheid zoveel mogelijk lokaal blijven. Energiegemeenschappen vergroten het draagvlak voor de energietransitie, verminderen de druk op het elektriciteitsnet en versterken de regionale economie. Daarmee zijn ze niet alleen een technische oplossing, maar ook een sociaal-maatschappelijke bouwsteen van het energiesysteem van de toekomst.

We zetten al stappen samen met

Procesbegeleiding energiegemeenschap
Gemeente Heusden
Haalbaarheidsonderzoek Smart Grid
Gemeente Bergen
Startanalyse energiegemeenschap
NOVEX de Peel
Haalbaarheidsstudie collectieve energievoorziening
Gemeente Valkenburg
Aanvraag Proeftuin Aargasvrije Wijken
Warmtekoude Panningen
Projectondersteuning gebiedsgericht werken
Gemeente Maastricht
Klimaatwijzer
Gemeente Rotterdam

Waarom Act Right?

Act Right gelooft dat energiegemeenschappen alleen succesvol zijn wanneer techniek, organisatie, participatie en financiering goed op elkaar aansluiten. Wij combineren expertise in energie, governance, samenwerking en participatie met een onafhankelijke en procesmatige aanpak.

We brengen partijen bij elkaar, creëren overzicht en helpen bij het maken van keuzes die passen bij de lokale context en het energiesysteem. Zo zorgen we dat energiegemeenschappen niet blijven hangen in intenties, maar uitgroeien tot toekomstbestendige, gedragen en uitvoerbare energievoorzieningen.

FAQ Energiegemeenschappen

Een energiegemeenschap is een samenwerkingsvorm met lokaal eigenaarschap en zeggenschap, waarin bewoners, bedrijven en publieke partijen gezamenlijk werken aan duurzame energie. Een energyhub is vooral een technisch en operationeel concept, gericht op het slim afstemmen van opwek, verbruik, opslag en flexibiliteit. Een energiegemeenschap kan gebruikmaken van een energyhub, maar draait daarnaast nadrukkelijk om governance, participatie en lokaal eigendom.

Energiegemeenschappen maken het mogelijk om energie lokaal te delen, kosten te verlagen en opbrengsten in de regio te houden. Ze vergroten het draagvlak voor duurzame projecten, versterken samenwerking en bieden meer grip op energiezekerheid. Daarnaast kunnen ze bijdragen aan efficiënter gebruik van netcapaciteit.

Door lokaal vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen, kunnen energiegemeenschappen pieken in afname en teruglevering beperken. Energie wordt vaker direct lokaal gebruikt of opgeslagen, waardoor minder capaciteit van het openbare net nodig is en netcongestie wordt verminderd.

Energiegemeenschappen zijn toepasbaar in woonwijken, bedrijventerreinen, gemengde gebieden en landelijke regio’s. De geschiktheid hangt af van factoren zoals energieverbruik, beschikbare ruimte voor opwek of opslag, netcapaciteit en de bereidheid van partijen om samen te werken.